Web sitemiz, size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikası sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Süt dişleri ne zaman çıkar ve ne zaman dökülür sorusunun kısa cevabı şudur: Süt dişleri genellikle 6 ile 12. aylar arasında çıkmaya başlar ve 20 dişten oluşan takım 2,5 ila 3 yaşında tamamlanır. Dökülme çoğunlukla 6 ila 7 yaşında alt ve üst ön kesici dişlerle başlar, 10 ila 12 yaşında azı dişleriyle sona erer. Bu yaşlar genel bir rehberdir; zamanlama çocuktan çocuğa değişebilir.
Kısa özet: Süt dişleri 10'u üst, 10'u alt çenede olmak üzere 20 tanedir. Çoğunlukla ilk çıkan dişler alt orta kesicilerdir. 6 ile 12 yaş arasında ağızda süt dişleri ve kalıcı dişler bir arada bulunur. Süt dişleri kalıcı dişlere yer tuttuğu için bakımları önemlidir.
İçindekiler
- Süt Dişleri Hangi Sırayla Çıkar?
- Diş Çıkaran Bebek Nasıl Rahatlatılır?
- Süt Dişleri Ne Zaman Dökülür?
- Kalıcı Dişler Ne Zaman Çıkar?
- Süt Dişleri Neden Önemlidir?
- Süt Dişlerinin Bakımı Nasıl Yapılır?
- Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalı?
Süt dişleri, çocuğun ağzında çıkan ilk diş takımıdır. Cleveland Clinic'e göre bebekler dişlerinin tümü diş etlerinin altında hazır halde doğar ve bu dişler ilk yıl içinde diş etini delerek çıkmaya başlar. Amerikan Diş Hekimleri Birliği (ADA), 20 süt dişinin yaklaşık 6. ayda çıkmaya başladığını ve çocukluk boyunca farklı zamanlarda döküldüğünü belirtir.
Cleveland Clinic'e göre süt dişleri, yerlerine gelecek kalıcı dişlerden daha küçük ve daha beyazdır.
Cleveland Clinic'in diş çıkarma çizelgesine göre süt dişlerinin çıkış ve dökülme yaşları şöyledir:
| Süt dişi | Çene | Çıkış zamanı | Dökülme zamanı |
|---|---|---|---|
| Orta kesici | Alt | 6-10 ay | 6-7 yaş |
| Orta kesici | Üst | 8-12 ay | 6-7 yaş |
| Yan kesici | Üst | 9-13 ay | 7-8 yaş |
| Yan kesici | Alt | 10-16 ay | 7-8 yaş |
| Birinci azı | Üst | 13-19 ay | 9-11 yaş |
| Birinci azı | Alt | 14-18 ay | 9-11 yaş |
| Köpek dişi | Üst | 16-22 ay | 10-12 yaş |
| Köpek dişi | Alt | 17-23 ay | 9-12 yaş |
| İkinci azı | Alt | 23-31 ay | 10-12 yaş |
| İkinci azı | Üst | 25-33 ay | 10-12 yaş |
Cleveland Clinic bu çizelgenin genel bir rehber olduğunu, çıkış zamanlarının çocuktan çocuğa değişebildiğini belirtir. Diş hekimleri süt dişlerini de numara ve harflerle kaydeder; şema Diş Numaraları Nedir? yazısında yer alır.
Cleveland Clinic'e göre diş çıkarma sırası genellikle şu şekilde ilerler:
• İlk çıkan dişler çoğunlukla iki alt orta kesicidir (alt ön dişler); bu yaklaşık 6. ayda olur.
• Ardından dört üst ön diş çıkar.
• Diğer dişler çoğunlukla çiftler halinde, çenenin sağında ve solunda birer tane olacak şekilde çıkar.
• Alt dişler genellikle üst dişlerden önce çıkar.
• Genel bir kural olarak yaşamın her altı ayında yaklaşık dört diş çıkar.
• 20 dişin tümü çocuk 2,5 ila 3 yaşına geldiğinde ağızda yerini almış olur.
Aynı kaynağa göre süt dişlerinin tamamı, 2,5-3 yaşından 6-7 yaşına kadar ağızda bir arada bulunur.
Cleveland Clinic'e göre diş çıkarmanın erken belirtileri salyanın artması ve diş etlerinde hassasiyettir; dişin çıkacağı bölgede diş eti kızarık, şiş ve hassas olabilir. Diğer belirtiler şunlardır:
• Huzursuzluk ve mızmızlanma
• Uyku güçlüğü
• İştah azalması
• Nesneleri ısırma ya da çiğneme isteği
Cleveland Clinic, vücut ısısında hafif bir artış olabileceğini, ancak 38 °C'nin üzerindeki ateşin diş çıkarmaya bağlı olmadığını belirtir. Ateş, ishal, kusma ya da döküntü varsa çocuğun hekimine başvurulmalıdır.
Cleveland Clinic'in önerileri ve uyarıları şöyledir:
• Hassas diş etleri temiz bir parmak, serin bir kaşık ya da nemli bir gazlı bezle nazikçe ovulabilir.
• Bebeğe temiz bir diş kaşıyıcı verilebilir; diş kaşıyıcının katı kauçuktan yapılmış olması önerilir.
• Kolayca kırılabilen plastik nesnelerden ve içi sıvı dolu diş kaşıyıcılardan kaçınılmalıdır; dondurulmuş diş kaşıyıcılar bebeğin ağzı için fazla serttir.
• ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), kehribar, silikon, mermer ya da ahşap diş kolyeleri ve bileklikleri konusunda boğulma tehlikesi nedeniyle uyarmaktadır.
• Benzokain içeren uyuşturucu jel ve kremlerden ve homeopatik ürünlerden kaçınılması önerilir.
• Bebek teselli edilemiyorsa ağrı kesici kullanımı için çocuğun hekimine danışılmalıdır.
Yukarıdaki çizelgeye göre süt dişleri 6 ila 7 yaşında orta kesicilerle dökülmeye başlar; yan kesiciler 7-8, birinci azılar 9-11, köpek dişleri ve ikinci azılar 9-12 yaş arasında dökülür. Cleveland Clinic'e göre 6 ile 12 yaş arasında çocuğun ağzında süt dişleri ile kalıcı dişler bir arada bulunur.
Aynı kaynak, 4 yaşından kısa süre sonra çene ve yüz kemiklerinin büyümeye başladığını ve süt dişlerinin arasında boşluklar oluştuğunu belirtir. Bu, daha büyük olan kalıcı dişlere yer açan doğal bir büyüme sürecidir.
Cleveland Clinic'e göre kalıcı dişlerin çıkış yaşları şöyledir:
| Kalıcı diş | Üst çene | Alt çene |
|---|---|---|
| Birinci büyük azı | 6-7 yaş | 6-7 yaş |
| Orta kesici | 7-8 yaş | 6-7 yaş |
| Yan kesici | 8-9 yaş | 7-8 yaş |
| Köpek dişi | 11-12 yaş | 9-10 yaş |
| Birinci küçük azı | 10-11 yaş | 10-12 yaş |
| İkinci küçük azı | 10-12 yaş | 11-12 yaş |
| İkinci büyük azı | 12-13 yaş | 11-13 yaş |
| Üçüncü büyük azı (yirmilik diş) | 17-21 yaş | 17-21 yaş |
Cleveland Clinic'e göre bazı çocuklarda ilk çıkan kalıcı diş birinci büyük azı, bazılarında kesici dişlerdir. Birinci büyük azılar süt azılarının arkasından çıkar; bu nedenle süt dişi sanılabilir. 13 yaşına gelindiğinde 28 kalıcı dişin çoğu yerini almış olur; yirmilik dişlerle birlikte toplam sayı 32'ye ulaşır. ADA da 21 yaşına gelindiğinde 32 kalıcı dişin genellikle çıkmış olduğunu belirtir.
Cleveland Clinic, bazı kişilerde her süt dişinin altında kalıcı diş bulunmadığını ve bu durumun hipodonti olarak adlandırıldığını belirtir. Yirmilik dişlerle ilgili ayrıntılar 20'lik Diş Çekimi Nedir? yazısındadır.
Süt dişleri ağızda kısa bir süre kalsa da Cleveland Clinic'e göre önemli görevler üstlenir:
• Yerlerine gelecek kalıcı dişler için yer tutarlar.
• Çocuğun yüzüne olağan biçimini verirler.
• Konuşmanın anlaşılır biçimde gelişmesine yardımcı olurlar.
• Beslenmeyi desteklerler; eksik ya da çürük dişler çiğnemeyi güçleştirir ve çocuğun bazı yiyecekleri reddetmesine yol açabilir.
• Kalıcı dişlerin sağlıklı bir başlangıç yapmasına yardımcı olurlar; süt dişlerindeki çürük ve enfeksiyon, altındaki kalıcı dişlerde koyu lekelere neden olabilir.
Bir süt dişi zamanından önce kaybedildiğinde, kalıcı dişin yerini korumak için yer tutucu adı verilen apareyler gündeme gelebilir; bu karar diş hekimi değerlendirmesiyle verilir.
Cleveland Clinic'in yaşa göre bakım önerileri şöyledir:
| Dönem | Ne yapılır? |
|---|---|
| Dişler çıkmadan önce | Diş etleri öğünlerden sonra gazlı bez ya da temiz bir bezle nazikçe silinebilir. |
| İlk diş çıktığında | Günde iki kez, küçük ve yumuşak kıllı bir fırçayla, pirinç tanesinden büyük olmayan miktarda florürlü diş macunuyla fırçalanır. |
| İki diş birbirine değdiğinde | Aralarının diş ipiyle temizlenmesine başlanır. |
| 3-6 yaş | Çocuğa fırçalama ve diş ipi kullanımı öğretilir, fırçalama gözetim altında yapılır; bezelye tanesi büyüklüğünde diş macunu kullanılır. |
Çizelgedeki yaşlar genel bir rehberdir; diş çıkarma ya da dökülme zamanlamasıyla ilgili bir kaygı varsa bir diş hekimine danışılabilir. Çocuklarda diş ağrısı, dişte renk değişikliği ya da çürük şüphesi, düşme ya da darbe sonrası diş yaralanması ve diş etinde şişlik de değerlendirme gerektirir.
Türkiye'de çocukların ağız ve diş sağlığıyla diş hekimleri ve çocuk diş hekimliği (pedodonti) uzmanları ilgilenir.
• Çocuğumun diş çıkarma ya da dökülme zamanlaması yaşına göre nasıl değerlendiriliyor?
• Çürük riski açısından nelere dikkat etmeliyim; hangi koruyucu uygulamalar değerlendirilebilir?
• Fırçalamayı nasıl yapmalıyım; ne kadar diş macunu kullanmalıyım?
• Erken kaybedilen bir süt dişi için yer tutucu gerekir mi?
• Kontroller hangi aralıklarla yapılmalı?
Bu sorular bir kuruluşu diğerinden üstün göstermek için değil, kişisel durumun ve bilgilendirilmiş onamın açıklığa kavuşturulması içindir. Muayeneye hazırlık için Sağlık Konsültasyonu Hazırlık Rehberi yazısı da okunabilir. Clinall'daki süt dişi tedavileri sayfasında yer alan listeleme ve profil bilgileri kişisel değerlendirmenin yerine geçmez.
Süt dişleri genellikle 6. ay dolaylarında çıkmaya başlar, 2,5 ila 3 yaşında 20 dişe tamamlanır ve 6 ile 12 yaş arasında yerini kalıcı dişlere bırakır. Bu yaşlar genel bir rehberdir; her çocuğun zamanlaması farklı olabilir.
Süt dişleri kalıcı dişlere yer tuttuğu, konuşmayı ve beslenmeyi desteklediği için ilk dişten itibaren düzenli bakım önemlidir. Çocuğunuzun diş gelişimiyle ilgili sorularınız varsa bir diş hekimine danışmanız önerilir.
• Cleveland Clinic, Teething/Teething Syndrome: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/11179-teething-teething-syndrome
• American Dental Association (ADA) MouthHealthy, Eruption Charts: https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/eruption-charts
• T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik: https://antalyaism.saglik.gov.tr/TR-366500/saglik-hizmetlerinde-tanitim-ve-bilgilendirme--faaliyetleri-hakkinda-yonetmelik.html
Uyarı: Bu yazı genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi veya kişisel işlem planı değildir. Çocuğunuzda 38 °C'nin üzerinde ateş, ishal, kusma, döküntü, diş ağrısı ya da diş yaralanması varsa bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Tıbbi bilgilendirme
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi, kişisel işlem önerisi, sağlık kuruluşu önerisi veya sonuç vaadi içermez. Uygunluk yalnızca kişisel değerlendirmeyle ele alınabilir.
Tanıtım
Clinall bir listeleme platformudur. Aşağıdaki bağlantılar tanıtım niteliğindedir ve yukarıdaki bilgilendirme içeriğinden ayrıdır.
Clinall üzerinden incele: Süt dişi tedavileri hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler
Clinall üzerinden incele: İstanbul'daki süt dişi tedavileri klinikleri
ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.