Web sitemiz, size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikası sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Diş çürüğü nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Diş çürüğü, ağızdaki bakterilerin şekerli ve nişastalı besinlerden ürettiği asitlerin diş minesini zamanla aşındırmasıyla oluşan kalıcı doku kaybıdır. Başlangıçta belirti vermeyebilir; ilerledikçe hassasiyet, ağrı ve dişte gözle görülür oyuklar ortaya çıkar.
Kısa özet: Çürük kendiliğinden iyileşmez, ancak erken evrede fark edildiğinde ilerlemesi durdurulabilir. Düzenli fırçalama, diş arası temizliği, şekerli besinlerin sınırlandırılması ve düzenli diş hekimi kontrolü çürük riskini azaltır.
İçindekiler
Dişin en dış katmanı olan mine, vücudun en sert dokusudur. Buna rağmen asitlere karşı dayanıksızdır. Dişlerin üzerinde biriken plak tabakasındaki bakteriler, yiyecek ve içeceklerdeki şekeri kullanarak asit üretir. Bu asit mineden mineral çözer; süreç tekrarlandıkça minede önce beyaz lekeler, sonra oyuklar oluşur.
Çürük mineyle sınırlı kalmayabilir. Minenin altındaki daha yumuşak katman olan dentine, oradan da sinir ve damarların bulunduğu dişin özüne (pulpa) ilerleyebilir.
Çürük oluşumunda dört etken birlikte rol oynar: bakteri plağı, şekerli ve nişastalı besinler, dişin yapısı ve zaman.
• Sık atıştırma ve şekerli içecekler: Her tüketimden sonra ağız bir süre asidik kalır; aralıklar kısaldıkça minenin toparlanmaya vakti kalmaz.
• Yetersiz fırçalama ve diş arası temizliği.
• Ağız kuruluğu: Tükürük asidi dengeler ve dişleri yıkar; azaldığında risk artar.
• Dişlerin girintili yüzeyleri: Azı dişlerinin çiğneme yüzeyleri ve diş araları plak tutmaya yatkındır.
• Florürden yeterince yararlanmamak.
• Eski dolguların kenarlarında oluşan sızıntılar.
Erken dönemde çürük çoğunlukla ağrı yapmaz ve yalnızca muayenede ya da röntgende fark edilir. İlerledikçe şu belirtiler görülebilir:
• Sıcak, soğuk ya da tatlı yiyeceklerde hassasiyet ve sızlama
• Isırırken ağrı
• Dişte beyaz, kahverengi ya da siyah lekeler
• Dille hissedilen ya da gözle görülen oyuklar
• Kendiliğinden başlayan ya da gece artan ağrı
• Ağız kokusu ya da ağızda kötü tat
Diş ağrısının diğer nedenleri Diş Ağrısı Neden Olur? yazısında ele alınmıştır.
| Evre | Ne olur? | Genellikle ne hissedilir? |
|---|---|---|
| Başlangıç | Minede mineral kaybı başlar; mat beyaz lekeler oluşur. | Belirti yoktur. |
| Mine çürüğü | Mine yüzeyinde küçük bir oyuk oluşur. | Çoğunlukla belirti yoktur ya da hafif hassasiyet vardır. |
| Dentin çürüğü | Çürük minenin altındaki dentine ulaşır ve daha hızlı ilerler. | Sıcak, soğuk ve tatlıya karşı hassasiyet. |
| Pulpa tutulumu | Bakteriler dişin özüne ulaşır. | Şiddetli, zonklayıcı ya da uzun süren ağrı. |
| Apse | Enfeksiyon kök ucuna ve çevre dokulara yayılır. | Ağrı, şişlik, bazen ateş. |
Diş hekimi çürüğü ağız içi muayeneyle ve gerektiğinde röntgenle saptar. Diş aralarındaki ve dolgu altındaki çürükler gözle görülemeyebilir; bu nedenle şikâyet olmasa da düzenli kontrol önemlidir.
Çürüğün evresine göre gündeme gelen uygulamalar değişir. Erken evrede florür uygulamaları, oyuk oluştuğunda dolgu, çürük dişin özüne ulaştığında kanal tedavisi değerlendirilebilir. Hangi uygulamanın uygun olduğuna muayene sonrasında diş hekimi karar verir.
• Dişlerin günde iki kez, florürlü diş macunuyla yaklaşık iki dakika fırçalanması
• Diş aralarının her gün diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizlenmesi
• Şekerli yiyecek ve içeceklerin azaltılması; özellikle öğün aralarında sık atıştırmaktan kaçınılması
• Gün içinde su içilmesi
• Düzenli diş hekimi kontrolü
• Çocuklarda fissür örtücü ve florür uygulamalarının diş hekimine sorulması
Çocuklarda süt dişlerinin bakımı Süt Dişleri Ne Zaman Çıkar ve Dökülür? yazısında anlatılmıştır.
Diş çürüğü, bakterilerin ürettiği asitlerin diş dokusunu zamanla aşındırmasıyla oluşur ve erken dönemde çoğunlukla belirti vermez. İlerledikçe hassasiyet ve ağrıya, tedavi edilmediğinde enfeksiyona yol açabilir.
Günlük ağız bakımı ve şeker tüketiminin sınırlandırılması riski azaltır. Hassasiyet, ağrı ya da dişte renk değişikliği fark ederseniz bir diş hekimine danışmanız önerilir.
• NHS, Tooth decay: https://www.nhs.uk/conditions/tooth-decay/
• MedlinePlus, Dental cavities: https://medlineplus.gov/ency/article/001055.htm
• Cleveland Clinic, Cavities: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10946-cavities
• T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik: https://antalyaism.saglik.gov.tr/TR-366500/saglik-hizmetlerinde-tanitim-ve-bilgilendirme--faaliyetleri-hakkinda-yonetmelik.html
Uyarı: Bu yazı genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi veya kişisel işlem planı değildir. Diş ağrısına şişlik ya da ateş eşlik ediyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Tıbbi bilgilendirme
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi, kişisel işlem önerisi, sağlık kuruluşu önerisi veya sonuç vaadi içermez. Uygunluk yalnızca kişisel değerlendirmeyle ele alınabilir.
Tanıtım
Clinall bir listeleme platformudur. Aşağıdaki bağlantılar tanıtım niteliğindedir ve yukarıdaki bilgilendirme içeriğinden ayrıdır.
Clinall üzerinden incele: Dolgu ve restoratif tedaviler hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler
Clinall üzerinden incele: İstanbul'daki dolgu ve restoratif tedavi klinikleri
ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.
