Web sitemiz, size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikası sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Saçkıran (alopesi areata) nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Saçkıran, bağışıklık sisteminin kıl köklerini hedef almasıyla ortaya çıkan, saçlı deride ya da vücudun kıllı bölgelerinde yuvarlak ve düzgün sınırlı açıklıklarla kendini gösteren bir saç dökülmesi türüdür. Bulaşıcı değildir. Kıl kökleri kalıcı olarak hasar görmediği için saçlar yeniden çıkabilir.
Kısa özet: Saçkıranın seyri öngörülemez: Açıklıklar aylar içinde kendiliğinden kapanabilir, genişleyebilir ya da yıllar sonra yineleyebilir. Tanı ve tedavi planı dermatoloji uzmanı tarafından yapılır.
İçindekiler
- Saçkıranda Saçlar Yeniden Çıkar mı?
- Tanı ve Yaklaşım Nasıl Belirlenir?
- Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilebilir?
Saçkıran otoimmün bir durumdur. Normalde vücudu mikroplara karşı koruyan bağışıklık hücreleri, kıl köklerinin çevresinde toplanır ve kıl üretimini durdurur. Kıl dökülür, ancak kök canlı kalır. Bu nedenle bağışıklık tepkisi yatıştığında kıl yeniden üretilebilir.
Saçkıran her yaşta görülebilir; çoğunlukla çocuklukta ya da genç erişkinlikte başlar. Kadınlarda ve erkeklerde benzer sıklıktadır.
• Saçlı deride bozuk para büyüklüğünde, yuvarlak ya da oval, pürüzsüz açıklıklar
• Açıklıkların birkaç gün ya da hafta içinde aniden ortaya çıkması
• Sakal, kaş ve kirpiklerde bölgesel dökülme
• Açıklığın kenarında, dibe doğru incelen kısa kırık kıllar
• Tırnaklarda küçük çukurcuklar ya da pürüzlenme
• Dökülmeden önce bölgede hafif kaşıntı ya da karıncalanma
Açıklık bölgesindeki cilt genellikle sağlıklı görünür; pullanma, kabuklanma ya da iz yoktur.
Bağışıklık sisteminin kıl köklerini neden hedef aldığı tam olarak bilinmemektedir. Kalıtsal yatkınlık ile çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülür.
• Ailede saçkıran öyküsü
• Tiroid hastalıkları, vitiligo ve egzama gibi bağışıklıkla ilişkili başka durumların bulunması
• Yoğun stres dönemleri: Bazı kişilerde tetikleyici olarak bildirilir, ancak her olguda geçerli değildir
Hayır. Saçkıran bir enfeksiyon değildir ve temasla, tarakla ya da havluyla bulaşmaz. Halk arasında zaman zaman saçlı deri mantarıyla karıştırılır.
| Özellik | Saçkıran | Saçlı deri mantarı |
|---|---|---|
| Nedeni | Bağışıklık sisteminin kıl köklerini hedef alması | Mantar enfeksiyonu |
| Bulaşıcılık | Bulaşıcı değildir | Bulaşıcıdır |
| Cildin görünümü | Pürüzsüz, sağlıklı görünümlü | Pullu, kızarık; kırık kıllar ve kaşıntı belirgin |
| En sık görüldüğü yaş | Her yaş | Çocukluk |
• Yama tarzı saçkıran: Bir ya da birkaç açıklıkla seyreder; en sık görülen biçimdir.
• Alopesi totalis: Saçlı derideki saçların tümünün dökülmesidir.
• Alopesi universalis: Saçla birlikte kaş, kirpik ve vücut kıllarının da dökülmesidir.
• Ofiazis tipi: Ense ve şakaklar boyunca bant biçiminde dökülmedir.
Birçok kişide, özellikle açıklıklar az sayıda ve küçükse, saçlar aylar içinde kendiliğinden yeniden çıkar. Yeni çıkan saçlar başlangıçta ince ve beyaz olabilir; zamanla kalınlaşır ve rengini kazanır.
Bununla birlikte seyir kişiden kişiye çok değişir. Açıklıklar genişleyebilir, yeni bölgelerde ortaya çıkabilir ya da tümüyle düzeldikten yıllar sonra yineleyebilir. Yaygın tutulumda yeniden çıkış daha az öngörülebilirdir.
Tanı çoğunlukla dermatoloji uzmanının saçlı deriyi incelemesiyle konur; yakından inceleme için dermatoskop kullanılabilir. Gerekli görülürse tiroid işlevleri gibi kan testleri ya da seyrek olarak saçlı deri biyopsisi istenebilir.
Saçkıranı kalıcı olarak ortadan kaldıran bir tedavi yoktur. Hekimin önerdiği tedaviler bağışıklık tepkisini yatıştırmayı ve kılın yeniden çıkışını desteklemeyi amaçlar. Küçük açıklıklarda yalnızca izlem de bir seçenektir. Hangi yaklaşımın uygun olduğuna yaş, tutulumun yaygınlığı ve süresi göz önüne alınarak hekim karar verir.
Saç dökülmesinin diğer türleri Saç Dökülmesi Neden Olur? yazısında anlatılmıştır.
• Açıkta kalan saçlı derinin şapka ya da güneş koruyucuyla güneşten korunması
• Saça ve saçlı deriye nazik davranılması; sıkı toplama ve yoğun ısıdan kaçınılması
• Kirpik ve kaş dökülmesinde gözlerin toza ve güneşe karşı gözlükle korunması
• Peruk, bone ya da saç modeliyle kamufle etme seçeneklerinin değerlendirilmesi
• Dökülmenin yarattığı kaygı için destek alınması; saçkıran duygusal olarak yıpratıcı olabilir
Kalıcı kamufle seçeneklerinden biri Saç Simülasyonu Nedir? yazısında anlatılmıştır.
• Saçta, sakalda ya da kaşta aniden ortaya çıkan açıklıklarda
• Açıklıklar hızla genişliyor ya da sayısı artıyorsa
• Çocuklarda bölgesel saç kaybında
• Açıklık bölgesinde kızarıklık, pullanma, ağrı ya da akıntı varsa
Saçkıran, bağışıklık sisteminin kıl köklerini hedef almasıyla ortaya çıkan, yuvarlak açıklıklarla seyreden ve bulaşıcı olmayan bir saç dökülmesi türüdür. Kıl kökleri canlı kaldığı için saçlar yeniden çıkabilir; ancak seyir kişiden kişiye değişir.
Aniden ortaya çıkan bölgesel saç, sakal ya da kaş dökülmesinde bir dermatoloji uzmanına danışmanız önerilir.
• Cleveland Clinic, Alopecia Areata: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12423-alopecia-areata
• MedlinePlus, Alopecia areata: https://medlineplus.gov/ency/article/001450.htm
• T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik: https://antalyaism.saglik.gov.tr/TR-366500/saglik-hizmetlerinde-tanitim-ve-bilgilendirme--faaliyetleri-hakkinda-yonetmelik.html
Uyarı: Bu yazı genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi veya kişisel işlem planı değildir. Bölgesel saç kaybına kızarıklık, pullanma, ağrı ya da akıntı eşlik ediyorsa bir hekime başvurun.
Tıbbi bilgilendirme
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi, kişisel işlem önerisi, sağlık kuruluşu önerisi veya sonuç vaadi içermez. Uygunluk yalnızca kişisel değerlendirmeyle ele alınabilir.
Tanıtım
Clinall bir listeleme platformudur. Aşağıdaki bağlantılar tanıtım niteliğindedir ve yukarıdaki bilgilendirme içeriğinden ayrıdır.
Clinall üzerinden incele: Saç mezoterapisi hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler
Clinall üzerinden incele: PRP (Platelet Rich Plasma) tedavisi hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler
ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.
