Web sitemiz, size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikası sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Ozon tedavisi, hakkında en çok abartılı iddia dolaşan uygulamalardan biridir. Kimi kaynaklarda neredeyse her şikâyete iyi gelen bir yöntem gibi anlatılır, kimi kaynaklarda ise tamamen dayanaksız sayılır. Bu iki uçtaki anlatım, yöntemin gerçekte ne olduğunu ve Türkiye'de hangi kurallara tabi olduğunu görmeyi zorlaştırır.
Oysa ozon uygulamasının tanımı, kimin yapabileceği, hangi durumlarda gündeme gelebileceği ve kimlere yapılamayacağı mevzuatta yazılıdır. Bu yazıda yöntemi bu çerçeveden ele alıyoruz: ozon uygulaması nedir, hangi biçimlerde yapılır, bir seans nasıl ilerler ve süreç boyunca nelere dikkat edilmelidir.
Kısa özet: Ozon uygulaması, lokal veya sistemik olarak ozon oksijen karışımının kullanıldığı bir yöntemdir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamındadır; yalnızca sertifikalı hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ünite ve uygulama merkezlerinde yapılabilir. Yönetmelik ozonu tedaviyi destekleyici bir yöntem olarak tanımlar ve hastalığı ortadan kaldıracağı yönünde beyanda bulunulmasını yasaklar. Ozonun gaz formunda damar içine enjeksiyonu hava embolisine yol açabileceği için yapılmaz.
İçindekiler
- Türkiye'de Ozon Uygulaması Hangi Çerçevede Yapılır?
- Ozon Uygulaması Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
- Diş Hekimliğinde Ozon Uygulaması
- Uygulama Öncesinde Neler Değerlendirilir?
- Bir Ozon Seansı Nasıl İlerler?
- Ozon Uygulaması Kimlere Yapılmaz?
Clinall üzerinden incele: Ozon uygulaması yapan klinik seçeneklerini görmek isterseniz buraya tıklayın.
Ozon tedavisi, Sağlık Bakanlığı mevzuatındaki adıyla ozon uygulaması, lokal veya sistemik olarak ozon oksijen karışımının kullanıldığı bir uygulama yöntemidir.
Buradaki iki kelime önemlidir. "Lokal" uygulamanın belirli bir bölgeye yapıldığını, "sistemik" ise vücudun geneline yönelik bir yolla verildiğini anlatır. Kullanılan madde saf ozon değil, belirli oranda ozon içeren bir ozon oksijen karışımıdır.
Yöntemin tek bir uygulama biçimi yoktur. Kanın vücut dışında karışımla buluşturulup geri verilmesinden, bir uzvun özel torbaya alınmasına kadar birbirinden farklı yollar aynı başlık altında toplanır. Bu nedenle "ozon tedavisi yaptırdım" ifadesi tek başına hangi işlemin yapıldığını anlatmaz.
Ozon, oksijenin üç atomlu hâlidir. Medikal ozon, tıbbi amaçla kullanılmak üzere ozon jeneratörü adı verilen cihazlarla, tıbbi oksijenden belirli oranlarda üretilen ozon oksijen karışımıdır.
Mevzuat, ozon uygulaması yapılan ünite ve merkezlerde ozon jeneratörü ile ozon sensörünün bulundurulmasını zorunlu tutar. Sensörün zorunlu olması tesadüf değildir: ortam havasına karışan ozon solunum yollarını tahriş edebilir. Bu nedenle ozon solunarak uygulanan bir madde değildir.
Kısa not: Evde kullanım için satılan cihazlar, ortam ozonlayıcıları ve benzeri ürünler bu tanımın dışındadır. Tıbbi uygulama, kontrollü ekipmanla ve yetkili bir merkezde yapılan uygulamadır.
Ozon uygulaması, 27 Ekim 2014 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamındadır ve yönetmeliğin eklerinde ayrı bir başlık olarak düzenlenmiştir.
Bu düzenlemenin pratikte karşılığı olan kurallar şunlardır:
• Uygulamayı yalnızca ilgili alanda sertifikalı tabip veya diş tabibi yapabilir.
• Uygulama, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ünite veya uygulama merkezlerinde yapılır.
• Yönetmelik, ozon uygulamasının tedaviyi destekleyici bir yöntem olarak kullanılacağını belirtir ve hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği yönünde beyanda bulunulmasını açıkça yasaklar.
• İntradiskal uygulama gibi ileri işlemler, steril koşullarda ve görüntüleme eşliğinde uzman doktorlar tarafından yapılır.
Bir merkezde ozon uygulaması düşünülüyorsa, sorulacak ilk soru bu yetkinin belgelenip belgelenmediğidir.
Mevzuatta sayılan başlıca uygulama biçimleri şunlardır:
| Yöntem | Nasıl uygulanır |
|---|---|
| Major otohemoterapi | Kişinin 50 ila 100 cc kanı, vücut dışında steril koşullarda uygun oranda medikal ozon gazıyla karıştırılıp kendisine geri verilir |
| Minör otohemoterapi | Kişinin 2 ila 10 cc kanı vücut dışında medikal ozon gazıyla karıştırılıp kas içi yoldan enjekte edilir |
| Rektal veya vajinal insüflasyon | Medikal ozon gazının rektal ya da vajinal yoldan verilmesidir |
| Torbalama yöntemi | Kol ve bacak gibi uzuvlar özel bir torbaya alınarak bölgeye haricen medikal ozon gazı uygulanır |
| İntradiskal uygulama | Steril koşullarda ve görüntüleme eşliğinde, uzman doktorlar tarafından omurlar arası disklere doğrudan uygulanır |
| Kas iskelet sistemi uygulamaları | Kas, tendon, tendon kılıfı, bağ, eklem içi ve eklem çevresi sorunlarında deri içi, deri altı, kas içi ve eklem içi enjeksiyon biçiminde uygulanır |
Hangi yöntemin gündeme geleceği, şikâyetin niteliğine ve muayene bulgularına göre belirlenir. Yöntemler birbirinin alternatifi olarak sunulup kişinin tercihine bırakılan seçenekler değildir.
Mevzuat, ozon uygulamasının destekleyici yöntem olarak kullanılabileceği durumları sayar. Ünitelerde uygulanabilecek başlıklar şunlardır:
• Eklem, tendon ve ligaman yaralanmaları
• Omur ve disk patolojilerine bağlı yansıyan ağrı
• Miyofasiyal ağrı ve fibromiyalji
• İlgili uzman tarafından yönlendirilmiş diyabetik yaralar
• Gingivit ve periodontitis
Uygulama merkezlerinde ele alınan başlıklar ise şunlardır:
• Nöropatik ağrı
• Omurlar arası disk patolojileri, görüntüleme altında intradiskal enjeksiyon
• Enfekte diyabetik yaralar
• Damar açma şansı bulunmayan kritik iskemili uzuv yaraları
Bu listedeki her başlıkta uygulama destekleyici niteliktedir. Örneğin diyabetik yaralarda ozon, yaranın asıl takibinin ve ilgili uzman değerlendirmesinin yerine geçmez; mevzuat zaten "ilgili uzman tarafından yönlendirilmiş" ifadesini kullanır.
Mevzuat, ozon uygulamasını yapmaya yetkili personel arasında diş tabibini de sayar ve uygulanabilecek durumlar arasında gingivit ile periodontitis açıkça yer alır.
Bunun pratik karşılığı şudur: diş eti iltihabı ve diş eti hastalıklarının takibinde ozon, hekimin uygun gördüğü durumlarda destekleyici bir yöntem olarak gündeme gelebilir. Ancak burada da aynı sınır geçerlidir. Ozon uygulaması diş taşı temizliği, diş eti tedavisi veya gerekli görülen diğer işlemlerin yerine geçmez.
Diş eti kanaması, kızarıklık, şişlik veya hassasiyet gibi şikâyetlerde ilk adım ozon uygulaması aramak değil, diş hekimi muayenesidir.
İlgili okuma: Diş taşı temizliğinin nasıl yapıldığı ve işlem sonrası bakım hakkında ayrıntılı bilgi için Diş Taşı Temizliği (Detartraj) yazımıza bakabilirsiniz.
Ozon uygulaması planlanmadan önce izlenmesi gereken sıra şudur:
1. Öykü: Şikâyet ne zaman başladı, hangi tetkikler yapıldı, hangi tedaviler uygulandı?
2. Tanı durumu: Şikâyetin nedeni belirlenmiş mi, yoksa hâlâ araştırma aşamasında mı?
3. Sistemik durum: Tiroit hastalıkları, tansiyon durumu, kanama pıhtılaşma bozuklukları ve kan hastalıkları sorgulanır.
4. Enzim eksikliği: Glikoz 6 fosfat dehidrogenaz eksikliği bilinen bir durum ise mutlaka belirtilmelidir.
5. İlaç listesi: Kullanılan tüm ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar aktarılmalıdır.
6. Gebelik ve emzirme durumu: Bu dönemlerde yaklaşım farklıdır.
Tanının netleşmediği bir tabloda ozon uygulamasına başlamak, altta yatan nedenin gecikmesine yol açabilir. Bu nedenle sıra bozulmamalıdır.
Seansın işleyişi seçilen yönteme göre değişir. Genel akış şöyledir:
Hekim öyküyü alır, muayene yapar ve hangi uygulama biçiminin uygun olduğuna karar verir. Uygulanmayacak durumlardan biri varsa seans planlanmaz.
Uygulama biçimine göre hazırlık değişir. Otohemoterapide damar yolu açılır ve belirlenen miktarda kan alınır. Torbalama yönteminde uzuv özel torbaya alınır. Enjeksiyon uygulamalarında bölge antiseptikle hazırlanır.
Ozon oksijen karışımı, seçilen yöntemin gerektirdiği biçimde ve belirlenen dozda verilir. Karışımın oranı ve miktarı cihaz üzerinden ayarlanır.
Uygulama sonrasında kişi kısa süre gözlenir, dikkat edilmesi gerekenler anlatılır ve bir sonraki seansın zamanı planlanır.
Kısa not: Seans sırasında yöntemin gerektirdiği ölçüde bir rahatsızlık hissedilebilir. Otohemoterapide damar yolu işlemine bağlı, enjeksiyon uygulamalarında ise bölgesel bir his olağandır.
Sabit bir seans sayısı yoktur. Sayı ve aralık; seçilen yönteme, şikâyetin niteliğine, kişinin genel sağlık durumuna ve ilk seanslara verilen yanıta göre hekim tarafından belirlenir.
Dikkat edilmesi gereken üç nokta şudur:
• Uygulama genellikle tek seans değil, belirli aralıklarla tekrarlanan bir plan halinde yürütülür.
• Plan sabit değildir; ara değerlendirmede yanıt beklenenden farklıysa yeniden düzenlenir.
• Muayene yapılmadan belirlenen ve baştan taahhüt edilen uzun seans paketleri, kişiye özel planlamanın yerini tutmaz.
Uygulamanın ardından dikkat edilmesi önerilen başlıklar şunlardır:
• Uygulama günü bol su için.
• Enjeksiyon yapılan bölgeyi ovalamayın ve kurcalamayın.
• İlk saatlerde yoğun spordan ve ağır fiziksel yüklenmeden kaçının.
• Hekiminizin bilgisi olmadan ilaç ekleme veya kesme kararı vermeyin.
• Planlanan kontrol ve seans zamanlarını aksatmayın.
Aşağıdaki durumlarda uygulamayı yapan hekimle iletişime geçilmelidir:
• Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
• Nefes darlığı, öksürük veya göğüste sıkışma hissi
• Baş dönmesi, bayılma hissi veya çarpıntı
• Ateş ya da beklenmedik genel halsizlik
Mevzuat, ozon uygulamasının yapılmayacağı durumları açıkça sayar:
• Ozonun gaz formunda damar içine enjeksiyonu, hava embolisi sonucu ölümlere yol açabileceğinden yapılmaz.
• Glikoz 6 fosfat dehidrogenaz enzimi eksikliği
• Basedow Graves tipi kontrolsüz hipertiroidi
• Masif kanaması olan hastalar
• Malign hipertansiyon
• Ağır trombositopeni, yani kan pulcuğu sayısının belirgin biçimde düşük olduğu durumlar
İlk madde, uygulamanın neden yalnızca yetkili merkezlerde yapılması gerektiğini tek başına açıklar. Ozon uygulamasının bilinen sınırları vardır ve bu sınırlar ancak öykü alınıp muayene yapılarak belirlenebilir.
Ozon uygulaması hakkında en sık karşılaşılan sorun, yöntemin kapsamının olduğundan geniş anlatılmasıdır. Mevzuatın kendi ifadesi bu konuda nettir: uygulama, sayılan durumlarda tedaviyi destekleyici bir yöntem olarak kullanılır ve hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamaz.
Bunun pratikte üç sonucu vardır:
• Tanısı konmamış bir şikâyette ozon uygulaması, tanıyı koymanın yerine geçmez.
• Mevcut bir tedavi varsa, ozon uygulaması o tedavinin bırakılması için gerekçe oluşturmaz.
• Kesin sonuç, tam iyileşme veya her şikâyete iyi geldiği yönündeki anlatımlar mevzuata da uygun değildir.
Bu çerçeveyi bilmek, uygulamayı reddetmek anlamına gelmez. Sadece kararın doğru bilgiyle verilmesini sağlar.
Ozon uygulaması düşünen bir kişinin sorması gereken sorular şunlardır:
• Uygulamayı yapacak kişi tabip veya diş tabibi mi, ilgili alanda sertifikası var mı?
• Uygulama, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir ünite veya uygulama merkezinde mi yapılacak?
• Merkezde ozon jeneratörü ve ozon sensörü bulunuyor mu?
• Hangi uygulama yöntemi seçildi ve neden?
• Öncesinde muayene ve öykü alma yapılıyor mu?
• Uygulanmayacak durumlar açısından değerlendirme yapıldı mı?
Muayene yapmadan seans satan, mevcut tedaviyi bırakmayı öneren veya kesin sonuç vaat eden yaklaşımlardan uzak durulmalıdır.
Ozon tedavisi, adı sık duyulmasına rağmen kapsamı çoğu zaman yanlış aktarılan bir uygulamadır. Mevzuattaki tanımı nettir: lokal veya sistemik olarak ozon oksijen karışımının kullanıldığı bir yöntemdir ve sayılan durumlarda tedaviyi destekleyici olarak uygulanır.
Yöntemin sertifikalı hekim ve yetkilendirilmiş merkez şartına bağlanmış olması, uygulamanın bir bakım hizmeti değil sağlık uygulaması olduğunu gösterir. Gaz formundaki ozonun damar içine verilmesinin yasaklanmış olması ise sınırların ciddiyetini ortaya koyar.
Doğru sıra şudur: önce şikâyetin nedenini belirlemek, mevcut tedaviyi ve sistemik durumu değerlendirmek, uygulanmayacak durumlardan birinin bulunup bulunmadığını kontrol etmek ve ancak bundan sonra uygulamayı planlamak.
Ozon uygulaması düşünüyorsanız, karar vermeden önce ilgili alanda sertifikalı bir hekime danışmanız önerilir.
Clinall üzerinden incele
Uyarı: Bu makale tıbbi tavsiye niteliği taşımaz; yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Ozon uygulamasının uygun olup olmadığı, hangi yöntemle ve kaç seans uygulanacağı ancak hekim muayenesiyle belirlenebilir. Bu içeriğe dayanarak kendi kendinize karar vermeyin, mevcut tedavinizi değiştirmeyin veya bırakmayın.
ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.
