Web sitemiz, size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikası sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Fraksiyonel lazer nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Fraksiyonel lazer, lazer ışınını çok sayıda mikroskobik noktaya bölerek cildin her seferinde yalnızca küçük bir bölümünü işleyen bir lazerle cilt yenileme yöntemidir. İnce çizgi, güneşe bağlı renk değişikliği ve akne izi gibi durumlarda gündeme gelir; görünümdeki değişimin derecesi kişiden kişiye farklıdır ve önceden bilinemez.
Kısa özet: Uygulama öncesinde cilt tipi, sağlık öyküsü, kullanılan ilaç ve ürünler, uçuk öyküsü ve güneşe maruz kalma değerlendirilir. Seans cildin temizlenmesi ve uyuşturucu krem uygulanmasıyla başlar. Sonrasında kızarıklık, şişlik ve soyulma görülebilir; iyileşme süresi lazerin ablatif olup olmamasına bağlıdır. Aktif akne, bronzlaşmış ya da güneş yanığı olan cilt ve vitiligo gibi durumlarda uygulama uygun olmayabilir.
İçindekiler
- Fraksiyonel Lazer Nasıl Çalışır?
- Ablatif ve Ablatif Olmayan Fraksiyonel Lazer Arasındaki Fark
- Fraksiyonel Lazer Hangi Durumlarda Değerlendirilir?
- Uygulama Öncesinde Neler Değerlendirilir?
- Fraksiyonel Lazer Seansı Nasıl Geçer?
- Fraksiyonel Lazer Sonrası İyileşme Süreci
- Fraksiyonel Lazer Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
- Fraksiyonel Lazer Kimlere Uygulanmayabilir?
- Olası Yan Etkiler ve Riskler
- Fraksiyonel Lazer, Dermapen ve Kimyasal Peeling Aynı Uygulama mıdır?
Fraksiyonel lazer, lazerle cilt yenileme uygulamalarının bir türüdür. DermNet'e göre lazer ışını binlerce mikroskobik uygulama alanına bölünür ve cildin her seferinde yalnızca bir kısmı hedeflenir. Uygulama deride hem yüzeydeki katmanda (epidermis) hem alttaki katmanda (dermis) etki eder; yüz dışında boyun, göğüs ve eller gibi bölgelerde de kullanılabilir.
DermNet'e göre fraksiyonel lazer, ışını mikrotermal tedavi alanları adı verilen çok sayıda ince ve derin sütuna bölerek hem epidermise hem dermise ulaşır. Bu alanlarda eski pigmentli hücreler uzaklaştırılır; dermisteki etki ise kolajenin yeniden yapılanmasını başlatan bir onarım tepkisine yol açar.
Mikroskobik alanların çevresindeki sağlam doku etkilenmeden kalır ve iyileşmeye katkıda bulunur; DermNet bu nedenle iyileşmenin, alanın tamamının lazerle işlendiği uygulamalara göre daha hızlı ilerlediğini belirtir. Cleveland Clinic ise fraksiyonel CO2 lazerde daha az deri alanının hasar gördüğünü, ancak ışığın daha derine ulaşması nedeniyle iyileşme sorunları ve iz kalma riskinin daha yüksek olabileceğini hatırlatır.
Fraksiyonel lazerler, deri dokusunu buharlaştırarak kaldırıp kaldırmamalarına göre iki ana grupta ele alınır. DermNet'e göre ablatif uygulamalarda yüzeysel işlemler için erbium, derin işlemler için CO2 lazer kullanılır.
| Özellik | Ablatif fraksiyonel lazer | Ablatif olmayan fraksiyonel lazer |
|---|---|---|
| Etki biçimi | Mikroskobik sütunlarda deri dokusu buharlaştırılarak kaldırılır. | Yüzey katmanı korunur; alttaki dokuda ısı etkisi oluşturulur. |
| Kullanılan lazer türleri | CO2 ve erbium lazerler | Ablatif olmayan dalga boylarında çalışan lazerler |
| İyileşme süreci | Daha uzundur; Cleveland Clinic fraksiyonel CO2 için yaklaşık bir haftalık iyileşme süresi bildirir. | Daha kısadır; DermNet'e göre çoğu kişi aynı gün ya da ertesi gün günlük yaşamına dönebilir. |
| Görülebilen etkiler | Belirgin soyulma ve kabuklanma, bir haftaya kadar sürebilen şişlik | Geçici kızarıklık, hafif şişlik ve pullanma |
DermNet, ablatif olmayan uygulamalarda görünümdeki değişimin ablatif uygulamalar kadar belirgin olmadığını, buna karşılık riskin düşük ve iyileşmenin hızlı olduğunu belirtir. Hangi türün uygun olduğuna cilt tipi, şikâyet ve beklenti değerlendirilerek hekim tarafından karar verilir.
Kaynaklarda fraksiyonel lazerin değerlendirildiği durumlar şöyle sıralanır:
• Yüzdeki ince çizgi ve kırışıklıklar
• Güneşe ve yaşlanmaya bağlı renk eşitsizlikleri
• Akne izleri ve ameliyat izleri
• Boyun, göğüs ve ellerde güneş hasarı
• Çatlaklar (stria)
Lazerle iz tedavisine ilişkin önemli bir ayrım Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD) tarafından vurgulanır: Lazer bir izi daha az belirgin hâle getirebilir, ancak izi ortadan kaldırmaz; bir izin yerini daha az fark edilen başka bir iz alır. Lekelere yönelik farklı yaklaşımlar Leke Tedavisi Nedir? yazısında, akne ve akne izleri ise Akne Tedavisi Nedir? yazısında ayrıca ele alınmıştır.
AAD, herhangi bir lazer uygulamasından önce tıbbi değerlendirmenin şart olduğunu belirtir; diyabet gibi hastalıklar, kullanılan ilaç ve takviyeler ile beklentiler hekime bildirilmelidir. Kaynaklarda şu noktalar yer alır:
• Güneşten korunma: AAD'ye göre bronzlaşmış ya da güneş yanığı olan cilde lazer uygulanamaz. Cleveland Clinic, işlemden önceki dört hafta yoğun güneşten kaçınılmasını önerir.
• Uçuk öyküsü: Bölgede uçuk ya da zona öyküsü hekime bildirilir; işlem öncesinde koruyucu ilaç başlanabilir.
• İlaçlar: Cleveland Clinic, cildi ışığa duyarlı hâle getiren bazı ilaçların işlemden en az 72 saat önce kullanılmamasını önerir; bu karar ilacı yazan hekimle verilmelidir.
• Cilt bakım ürünleri: AAD'ye göre retinoid ya da glikolik asit içeren ürünlere 2 ila 4 hafta önce ara verilmesi istenebilir; bazı protokollerde ise hazırlık için topikal retinoid kullanılır. Karar hekime aittir.
• Sigara ve yakın zamanda yapılan işlemler: AAD, işlemden en az iki hafta önce sigaranın bırakılmasını önerir. Cleveland Clinic, güçlü kimyasal peeling, dermabrazyon ya da başka bir lazerle cilt yenileme gibi derin işlemlerden sonra dört hafta beklenmesini önerir.
DermNet, koyu ten tiplerinde ön hazırlık ve küçük bir alanda deneme uygulaması yapılabileceğini belirtir. Kullandığınız ilaçları kendi kararınızla kesmeyin.
| Aşama | Ne yapılır? | Dikkat edilen nokta |
|---|---|---|
| 1. Hazırlık | Makyaj ve takılar çıkarılır, cilt temizlenir; uygulama öncesi fotoğraf alınabilir. | Bölgedeki aktif sivilce, yara ya da enfeksiyon önceden bildirilir. |
| 2. Uyuşturma | Bölgeye uyuşturucu krem uygulanır; DermNet'e göre kremin tam etki göstermesi 45 ila 60 dakika sürebilir. | Derin ablatif uygulamalarda lokal anestezi ya da sedasyon gündeme gelebilir. |
| 3. Uygulama | Lazer başlığı belirlenen düzende cilt üzerinde gezdirilir; rahatsızlığı azaltmak için soğutma kullanılabilir. | Gözler koruyucu gözlükle korunur; beklenmedik şiddette yanma hemen bildirilmelidir. |
| 4. Bitiş | Bölge temizlenir; hekimin önerdiği merhem ya da nemlendirici uygulanır, gerekirse soğutulur. | Evde yapılacak bakım ve güneşten korunma talimatı yazılı olarak istenebilir. |
Seans süresi bölgeye ve lazerin türüne göre değişir. DermNet ablatif olmayan bir uygulamada tüm yüz için yaklaşık 30 dakikadan söz eder; Cleveland Clinic ise ablatif lazerle tüm yüze yapılan uygulamanın bir buçuk ila iki saat sürebildiğini aktarır.
AAD, ablatif olmayan lazerlerde birkaç seans gerekebileceğini ve değişimin ortaya çıkmasının aylar alabileceğini belirtir; DermNet bu seansların genellikle birer ay arayla planlandığını aktarır. Seans sayısı kişisel değerlendirmeye göre belirlenir ve sonuç güvencesi anlamına gelmez.
İyileşme süresi lazerin türüne ve uygulamanın derinliğine göre değişir. DermNet'in ablatif olmayan fraksiyonel uygulama için aktardığı genel seyir şöyledir: işlemden sonra yaklaşık bir saat süren güneş yanığına benzer bir his, iki ila üç günde azalan hafif şişlik, üç ila beş gün süren pembe görünüm ve 3 ila 14 gün sürebilen bronz bir renk ile pullanma.
Ablatif uygulamalarda süreç daha uzundur. Cleveland Clinic'e göre işlemden sonra cilt kızarık ve hassastır; birkaç gün sulanma ve kabuklanma görülebilir, beşinci ila yedinci günlerde cilt kurur ve soyulur. Yeni oluşan cilt önce pembe görünür; bu renk genellikle iki ila üç ayda açılır, bazı kişilerde daha uzun sürebilir.
Fraksiyonel lazer sonrası nelere dikkat edilmeli sorusunun cevabı uygulanan lazerin türüne göre değişir; bu nedenle hekimin verdiği talimat esas alınmalıdır. Kaynaklarda genel olarak şu noktalar yer alır:
• Kabuklanan ya da soyulan cilt kaşınmamalı ve koparılmamalıdır; Cleveland Clinic bunun iz ve enfeksiyona yol açabileceğini belirtir.
• Cilt iyileşene kadar hekimin önerdiği merhem ya da nemlendirici sürülmeli; ilk 24 ila 48 saatte soğuk kompres uygulanabilir.
• Güneşten korunulmalı; iyileşme sonrasında her gün en az SPF 30 olan geniş spektrumlu bir güneş koruyucu kullanılmalıdır.
• Tretinoin ya da glikolik asit gibi yoğun içerikli ürünlere hekim izin verene kadar ara verilmeli; yüzde kızarmaya yol açan etkinliklerden ilk iki hafta kaçınılmalı ve sigara içilmemelidir.
Giderek artan ağrı, kızarıklık ya da şişlik, iltihaplı akıntı, ateş, ağız çevresinde uçuk benzeri kabarcıklar ya da beklenenden uzun süren yaralar gelişirse uygulamayı yapan hekime başvurulmalıdır.
Aşağıdaki durumlar uygulamanın ertelenmesine, türünün değiştirilmesine ya da uygulanmamasına yol açabilir. Liste bütün durumları kapsamaz; kişisel uygunluk yalnızca değerlendirmeyle belirlenebilir.
| Durum | Neden önemli? | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Aktif akne | Tahriş ve alevlenme | ASDS'ye göre genellikle uygun aday değildir |
| Bronzlaşmış ya da güneş yanığı olan cilt | Ciddi yanık ve renk değişikliği riski | AAD'ye göre bu durumda uygulama yapılamaz |
| Koyu ten tipi | Yanık ve koyu leke gelişme eğilimi | ASDS çok koyu teni genellikle uygun saymaz; AAD koyu tenlerde deneyimli bir dermatoloğun değerlendirmesini önerir |
| Vitiligo | Lazer yeni renk kaybı alanlarını tetikleyebilir | DermNet'e göre lazerle cilt yenileme için kontrendikasyondur |
| Melazma ya da iltihap sonrası renk koyulaşması öyküsü | Uygulama sonrası renk koyulaşması | DermNet'e göre bu öyküde daha sık görülür; hekim değerlendirmesi |
| Uçuk ya da zona öyküsü | Uygulama sonrasında alevlenme | Hekime bildirilir; koruyucu antiviral ilaç değerlendirilir |
| Belirgin deri sarkması | Lazerle cilt yenilemenin hedeflediği bir durum değildir | Cleveland Clinic'e göre uygun aday olmayabilir |
| Gebelik ve emzirme | İşlem öncesi ve sonrasında kullanılan bazı ilaç ve ürünler | Uygulama kararı hekim değerlendirmesiyle verilmelidir |
Amerikan Dermatolojik Cerrahi Derneği (ASDS), lazerle cilt yenilemenin olası komplikasyonları arasında şişlik, yanma hissi, kaşıntı, iz kalması, pigment sorunları, enfeksiyon ve ter bezlerinin tıkanmasına bağlı kabarcıkları sayar. Daha az görülen ya da değerlendirme gerektiren durumlar şunlardır:
• Renk değişiklikleri: Özellikle koyu ten tiplerinde ve melazma öyküsü olan kişilerde renk koyulaşması, daha seyrek olarak renk açılması. Cleveland Clinic, renk açılmasının tedavisinin daha güç olduğunu belirtir.
• Milia ve akne alevlenmesi: İyileşme döneminde küçük beyaz kabarcıklar ya da sivilce benzeri döküntüler görülebilir.
• Enfeksiyon ve uçuk: Özellikle ağız çevresindeki uygulamalardan sonra uçuk alevlenebilir; bakteriyel ve mantar enfeksiyonları da bildirilmiştir.
• İz kalması: Cleveland Clinic'e göre çok seyrek de olsa uygulama alanında iz gelişebilir.
AAD, sonucun büyük ölçüde uygulayıcının deneyimine bağlı olduğunu ve deri konusunda tıbbi uzmanlığı olmayan kişilerce yapılan uygulamaların tehlikeli olabileceğini belirtir; uygulayıcı ve izlem planı önceden sorulmalıdır.
Hayır. Üçünün de çalışma biçimi farklıdır. Fraksiyonel lazer, ışık enerjisiyle mikroskobik alanlarda ısı etkisi ya da doku kaldırma oluşturur. Mikro iğneleme (dermapen) ince iğnelerle deride çok sayıda küçük kanal açar. Kimyasal peeling ise cildin üst katmanını kimyasal bir çözeltiyle uzaklaştırır.
Mikro iğnelemenin seans süreci Dermapen (Mikro İğneleme) Nedir? yazısında, peeling türleri Kimyasal Peeling Nedir? yazısında, lazer içermeyen profesyonel yüz bakımı ise Medikal Cilt Bakımı Nedir? yazısında ele alınmıştır. Hangi yöntemin hangi gerekçeyle değerlendirildiği kişisel görüşmede açıklanmalıdır.
• Uygulamayı kim yapacak; mesleki unvanı ve lazer uygulamalarındaki yetki alanı nedir?
• Benim için ablatif mi, ablatif olmayan fraksiyonel lazer mi düşünülüyor; bu seçim hangi bulguya dayanıyor?
• Ten rengim, uçuk öyküm ya da kullandığım ürün ve ilaçlar uygulama için risk oluşturuyor mu?
• Kaç seans ve hangi aralıklarla planlanıyor; iyileşme süresi ne kadar olabilir?
• Uygulama sonrasında hangi belirtiler beklenir, hangileri başvuru gerektirir?
Bu sorular bir kuruluşu diğerinden üstün göstermek için değil, uygulamanın içeriğinin ve kişisel uygunluğun açıklığa kavuşturulması içindir. Clinall'daki lazer cilt yenileme sayfasında yer alan listeleme ve profil bilgileri de kişisel değerlendirmenin yerine geçmez.
Fraksiyonel lazer, lazer ışınını mikroskobik alanlara bölerek cildin yalnızca bir kısmını işleyen bir cilt yenileme yöntemidir. Ablatif ve ablatif olmayan türleri arasında iyileşme süresi ve yan etkiler bakımından belirgin farklar vardır; görünümdeki değişim kişiye göre farklılık gösterir.
Uygulama öncesinde ten tipi, uçuk öyküsü, kullanılan ilaç ve ürünlerin bildirilmesi, sonrasında güneşten korunma ve hekimin bakım talimatına uyulması güvenlik açısından önemlidir. Şikâyetleriniz varsa yetkili bir hekime danışmanız önerilir.
• DermNet, Fractional laser treatment: https://dermnetnz.org/topics/fractional-laser-treatment
• DermNet, Laser resurfacing: https://dermnetnz.org/topics/laser-resurfacing
• Cleveland Clinic, Laser Skin Resurfacing: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/11015-laser-skin-resurfacing
• Cleveland Clinic, Carbon Dioxide Laser Resurfacing: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/8314-carbon-dioxide-laser-resurfacing
• American Society for Dermatologic Surgery (ASDS), Laser Resurfacing: https://www.asds.net/skin-experts/skin-treatments/laser-resurfacing
• American Academy of Dermatology (AAD), 10 things to know before having laser treatment for your scar: https://www.aad.org/public/cosmetic/scars-stretch-marks/laser-treatment-scar
• American Academy of Dermatology (AAD), Skin conditions that lasers can treat: https://www.aad.org/public/diseases/a-z/skin-conditions-lasers-treat
• T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik: https://antalyaism.saglik.gov.tr/TR-366500/saglik-hizmetlerinde-tanitim-ve-bilgilendirme--faaliyetleri-hakkinda-yonetmelik.html
Uyarı: Bu yazı genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi veya kişisel işlem planı değildir. Cilt hastalığı, uçuk öyküsü, gebelik, ilaç kullanımı ya da uygulama sonrasında beklenmeyen bir belirti varsa yetkili bir sağlık profesyoneline başvurun.
Tıbbi bilgilendirme
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi, kişisel işlem önerisi, sağlık kuruluşu önerisi veya sonuç vaadi içermez. Uygunluk yalnızca kişisel değerlendirmeyle ele alınabilir.
Tanıtım
Clinall bir listeleme platformudur. Aşağıdaki bağlantılar tanıtım niteliğindedir ve yukarıdaki bilgilendirme içeriğinden ayrıdır.
Clinall üzerinden incele: Lazer cilt yenileme hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler
Clinall üzerinden incele: İstanbul'daki lazer cilt yenileme klinikleri
ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.
