Videolar Bloglar

Diş Sıkma (Bruksizm) Nedir? Belirtileri ve Gece Plağı

2026-11-11
Eldivenli elde tutulan şeffaf gece plağı

Diş sıkma (bruksizm) nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Bruksizm, dişlerin istem dışı biçimde sıkılması ya da birbirine sürtülerek gıcırdatılmasıdır. Gündüz uyanıkken de, gece uykuda da görülebilir. Çoğu kişi bunu sabahları çenesinde yorgunluk hissettiğinde ya da bir yakını gıcırdatma sesini fark ettiğinde öğrenir.

Kısa özet: Ara sıra diş sıkmak çoğu zaman sorun yaratmaz. Sürekli hale geldiğinde dişlerde aşınma, hassasiyet, çene ve baş ağrısına yol açabilir. Değerlendirme diş hekimi muayenesiyle yapılır; gece plağı dişleri aşınmadan korumaya yönelik bir apareydir.

Diş Sıkma (Bruksizm) Nedir?

Bruksizm iki biçimde görülür. Uyanıklık bruksizminde kişi gün içinde, çoğunlukla bir işe odaklanmışken ya da gerginken dişlerini sıkar. Uyku bruksizminde ise sıkma ve gıcırdatma uyku sırasında olur ve kişi bunun farkında değildir.

Çiğneme sırasında dişler birbirine yalnızca kısa süreli temas eder. Bruksizmde bu temas hem daha uzun hem de daha kuvvetlidir; dişler, çene kasları ve çene eklemi olağandan fazla yük taşır.

Diş Sıkma Neden Olur?

Bruksizmin tek bir nedeni yoktur; çoğunlukla birkaç etken bir arada rol oynar.

• Stres, kaygı ve yoğun konsantrasyon

• Uyku düzensizlikleri ve horlama, uyku apnesi gibi uyku sorunları

• Kafein, alkol ve tütün kullanımı

• Bazı ilaçlar

• Ailede bruksizm öyküsü

• Çocuklarda büyüme ve diş değişimi dönemleri

Çocuklarda diş gıcırdatma sık görülür ve çoğu zaman büyüdükçe kendiliğinden azalır.

Diş Sıkmanın Belirtileri

• Sabahları çenede yorgunluk, gerginlik ya da ağrı

• Şakaklarda yoğunlaşan baş ağrısı

• Dişlerde düzleşme, aşınma, çatlak ya da küçük kırıklar

• Sıcak ve soğuğa karşı diş hassasiyeti

• Ağzı açıp kapatırken çene ekleminde ses ya da takılma

• Yanak içinde ve dil kenarında diş izleri

• Uykuda başkasının duyabildiği gıcırdatma sesi

Diş hassasiyetinin diğer nedenleri Diş Ağrısı Neden Olur? yazısında anlatılmıştır.

Diş Sıkma Dişlere Nasıl Zarar Verir?

Etkilenen yapı Görülebilen sonuç
Diş minesi Aşınma, düzleşme ve hassasiyet
Dolgu ve kronlar Çatlama, kırılma ya da yerinden oynama
Çene kasları Yorgunluk, ağrı ve sertlik
Çene eklemi Ses, ağrı ve ağız açmada kısıtlılık

Aşınmış ya da kırılmış dişlerde gündeme gelebilen uygulamalar Diş Dolgusu ve Diş Köprüsü Nedir? Kron ve Köprü Süreci yazılarında anlatılmıştır.

Gece Plağı Nedir?

Gece plağı, dişlerin üzerine oturan, genellikle şeffaf ve sert ya da yarı sert bir apareydir. Diş hekimi tarafından ağız ölçüsüne göre kişiye özel hazırlanır ve uyurken takılır.

Plak diş sıkmayı ortadan kaldırmaz; alt ve üst dişlerin doğrudan temasını engelleyerek aşınmayı azaltmayı ve çene kaslarındaki yükü dağıtmayı amaçlar. Plağın düzenli temizlenmesi ve kontrollerde uyumunun gözden geçirilmesi gerekir.

Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilebilir?

• Gün içinde dişlerin birbirine değip değmediğinin fark edilmesi: Dinlenme halinde dudaklar kapalı, dişler ayrık olmalıdır

• Akşam saatlerinde kafein ve alkolün azaltılması

• Düzenli uyku saatleri

• Kalem, tırnak gibi nesneleri ısırma ve sürekli sakız çiğneme alışkanlıklarından kaçınılması

• Stresle baş etmeye yardımcı olan gevşeme alışkanlıkları

Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalı?

• Dişlerde aşınma, çatlak ya da kırık fark edildiğinde

• Çene, yüz ya da kulak çevresinde yineleyen ağrı olduğunda

• Ağzı açıp kapatmak güçleştiğinde ya da çene kilitlendiğinde

• Uykuda gıcırdatma sesi sık duyuluyorsa

Muayenede dişlerdeki aşınma, çene kasları ve çene eklemi değerlendirilir. Uyku sorunlarından şüphelenilirse ilgili branşa yönlendirme yapılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Çoğunlukla stres, kaygı, uyku düzensizlikleri, kafein ve alkol kullanımı gibi etkenler bir arada rol oynar. Bazı ilaçlar ve ailesel yatkınlık da etkili olabilir.

Sabahları çenede yorgunluk, şakaklarda baş ağrısı, dişlerde aşınma ve hassasiyet ipucu verebilir. Kesin değerlendirme diş hekimi muayenesiyle yapılır.

Gece plağı sıkma alışkanlığını ortadan kaldırmaz. Dişlerin doğrudan temasını engelleyerek aşınmayı azaltmayı amaçlar.

Çocuklarda sık görülür ve çoğu zaman büyüdükçe azalır. Dişlerde aşınma ya da ağrı varsa bir diş hekimine danışılmalıdır.

Sonuç ve Öneriler

Bruksizm, dişlerin istem dışı sıkılması ya da gıcırdatılmasıdır ve çoğu kişi bunu fark etmeden yaşar. Sürekli hale geldiğinde dişlerde aşınmaya, çene ve baş ağrısına yol açabilir.

Sabah çene yorgunluğu, diş hassasiyeti ya da aşınma fark ediyorsanız bir diş hekimine danışmanız önerilir.

Kaynaklar

• NHS, Teeth grinding (bruxism): https://www.nhs.uk/symptoms/teeth-grinding/

• Cleveland Clinic, Teeth Grinding (Bruxism): https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10955-teeth-grinding-bruxism

• T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik: https://antalyaism.saglik.gov.tr/TR-366500/saglik-hizmetlerinde-tanitim-ve-bilgilendirme--faaliyetleri-hakkinda-yonetmelik.html

Uyarı: Bu yazı genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi veya kişisel işlem planı değildir. Çene kilitlenmesi, şiddetli çene ya da yüz ağrısı varsa bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Tıbbi bilgilendirme

Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi, kişisel işlem önerisi, sağlık kuruluşu önerisi veya sonuç vaadi içermez. Uygunluk yalnızca kişisel değerlendirmeyle ele alınabilir.

Tanıtım

Clinall bir listeleme platformudur. Aşağıdaki bağlantılar tanıtım niteliğindedir ve yukarıdaki bilgilendirme içeriğinden ayrıdır.

Clinall üzerinden incele: Dolgu ve restoratif tedaviler hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler

Clinall üzerinden incele: İstanbul'daki dolgu ve restoratif tedavi klinikleri

Kliniğiniz mi var?

ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.

Aradığınız Branşta ve Şehirdeki Klinikleri Bulup İletişime Geçebilirsiniz