Web sitemiz, size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikası sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Aft nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Aft, ağız içindeki yumuşak dokularda çıkan, ortası beyaz ya da sarımsı, çevresi kırmızı, küçük ve ağrılı yaralardır. Yanak ve dudak içinde, dilde ya da diş etinin dibinde görülür. Bulaşıcı değildir ve çoğunlukla bir iki hafta içinde kendiliğinden iyileşir.
Kısa özet: Aftların kesin nedeni bilinmez; küçük yaralanmalar, stres, bazı besinler ve vitamin eksiklikleri tetikleyici olabilir. Üç haftadan uzun süren, çok sık yineleyen ya da alışılmadık büyüklükteki ağız yaraları değerlendirme gerektirir.
İçindekiler
- Aft ile Uçuk Arasındaki Fark
- Aft Çıktığında Nelere Dikkat Edilebilir?
Aft, tıpta aftöz ülser ya da aftöz stomatit olarak adlandırılır. Yuvarlak ya da oval biçimli, sığ yaralardır. Yemek yerken, konuşurken ve diş fırçalarken acı verebilir; özellikle tuzlu, ekşi ve baharatlı besinler yanma hissini artırır.
Aftlar ağzın içinde, hareketli yumuşak dokularda çıkar. Bu yönüyle dudak kenarında, ağzın dışında görülen uçuklardan ayrılır.
| Özellik | Aft | Uçuk |
|---|---|---|
| Yeri | Ağız içi: yanak ve dudak içi, dil, diş eti dibi | Çoğunlukla dudak kenarı ve ağız çevresi |
| Görünümü | Ortası beyaz ya da sarımsı, çevresi kırmızı sığ yara | İçi sıvı dolu küçük kabarcıklar, sonra kabuklanma |
| Nedeni | Kesin olarak bilinmez | Herpes simpleks virüsü |
| Bulaşıcılık | Bulaşıcı değildir | Bulaşıcıdır |
Aftların kesin nedeni bilinmemektedir. Bazı kişilerde ailesel yatkınlık görülür. Aşağıdaki etkenler aft çıkmasını kolaylaştırabilir:
• Ağız içindeki küçük yaralanmalar: Yanağı ısırmak, sert fırçalamak, keskin bir diş kenarı ya da diş teli
• Stres ve yorgunluk
• Asitli, ekşi ya da baharatlı besinler; bazı kişilerde belirli yiyecekler
• Hormonal değişiklikler
• Demir, B12 vitamini ve folat eksikliği
• Bağışıklık sistemini etkileyen durumlar ve bazı bağırsak hastalıkları
• Bazı ilaçlar
Sık yineleyen aftlar bazen başka bir sağlık sorununun parçası olabilir. Bu nedenle çok sık aft çıkıyorsa nedenin araştırılması gerekir.
• Minör aft: En sık görülen türdür. Küçüktür ve genellikle bir iki hafta içinde iz bırakmadan iyileşir.
• Majör aft: Daha büyük ve derindir, iyileşmesi haftalar sürebilir ve iz bırakabilir.
• Herpetiform aft: Çok sayıda, toplu iğne başı büyüklüğünde yaranın bir arada görülmesidir. Adına rağmen uçuk virüsüyle ilgisi yoktur.
Küçük aftlar çoğunlukla 7 ila 14 gün içinde kendiliğinden iyileşir. İlk birkaç gün ağrı daha belirgindir, sonra giderek azalır. Büyük aftların iyileşmesi daha uzun sürebilir.
Aftı hemen geçiren bir yöntem yoktur; amaç iyileşme sürecinde rahatsızlığı azaltmak ve yarayı tahriş etmemektir.
• Yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanılması ve yaranın çevresinin nazikçe fırçalanması
• Çok sıcak, tuzlu, ekşi ve baharatlı yiyeceklerden kaçınılması
• Cips, kraker gibi sert ve keskin kenarlı yiyeceklerin azaltılması
• Serin içeceklerin tercih edilmesi; gerekirse pipet kullanılması
• Yaraya dil ya da parmakla dokunulmaması
• Ağız bakımının aksatılmaması
• Ağız içi jeller ve gargaralar için eczacıya ya da hekime danışılması
• Yara üç haftadan uzun süredir iyileşmediyse
• Aftlar çok sık yineliyorsa
• Yara alışılmadık ölçüde büyükse ya da boğaza yakın bir yerdeyse
• Kanama, artan kızarıklık ya da artan ağrı varsa
• Yemek yemeyi ve su içmeyi güçleştiriyorsa
• Ateş ya da vücudun başka yerlerinde yaralar eşlik ediyorsa
Ağız içi yaralarda diş hekimine ya da kulak burun boğaz ve dermatoloji uzmanlarına başvurulabilir. Uzun süre iyileşmeyen her ağız yarasının muayene edilmesi önemlidir.
Aft, ağız içinde çıkan, ağrılı ama bulaşıcı olmayan küçük yaralardır ve çoğu bir iki hafta içinde kendiliğinden iyileşir. İyileşme sürecinde yarayı tahriş eden yiyeceklerden kaçınmak ve ağız bakımını nazikçe sürdürmek yeterli olur.
Üç haftadan uzun süren, çok sık yineleyen ya da büyük ağız yaralarında bir hekime danışmanız önerilir.
• NHS, Mouth ulcers: https://www.nhs.uk/conditions/mouth-ulcers/
• MedlinePlus, Canker sore: https://medlineplus.gov/ency/article/000998.htm
• MedlinePlus, Canker Sores: https://medlineplus.gov/cankersores.html
• T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik: https://antalyaism.saglik.gov.tr/TR-366500/saglik-hizmetlerinde-tanitim-ve-bilgilendirme--faaliyetleri-hakkinda-yonetmelik.html
Uyarı: Bu yazı genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi veya kişisel işlem planı değildir. Üç haftadan uzun süren ağız yaralarında ya da yutma güçlüğü ve ateş varsa bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Tıbbi bilgilendirme
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir; tanı, tedavi, kişisel işlem önerisi, sağlık kuruluşu önerisi veya sonuç vaadi içermez. Uygunluk yalnızca kişisel değerlendirmeyle ele alınabilir.
Tanıtım
Clinall bir listeleme platformudur. Aşağıdaki bağlantılar tanıtım niteliğindedir ve yukarıdaki bilgilendirme içeriğinden ayrıdır.
Clinall üzerinden incele: Diş eti hastalıkları tedavi hizmet başlığıyla kayıtlı klinikler
Clinall üzerinden incele: İstanbul'daki diş eti hastalıkları tedavi klinikleri
ClinAll'un avantajlarından faydalanmak ve müşterilerinize ulaşmak için sizde yerinizi alın.
